Marifet İltifata Tabidir
Diğer 20 Şubat 2010
“Marifet iltifata tabidir” sözü özellikle bir insanda bir beceri geliştirmek istediğimizde ya da becerisini pekiştirmek istediğimizde, o insana ve geliştirmek istediğimiz davranışına iltifat etmek gerektiğini belirtiyor.
Aslında bu söz adeta psikolojideki edimsel şartlama ya da şartlanma özelliğini vurgulamak için söylenmiş.
Burrhus Frederic Skinner’in hayatımıza kazandırdığı “Edimsel Şartlama/Şartlanma” ise kısaca şu: Davranışların öğretilmesi, bir başka deyişle “davranışın biçimlendirilmesi” için olumlu ve olumsuz pekiştirme yöntemlerinin kullanılması, yani kısaca ödül ve cezaların kullanılması yoluyla canlıların davranışlarını biçimlendirme çabası.
İltifat da bir ödüldür ve bireyler iltifat yoluyla davranışlarını geliştirebilirler.
İbn-i Sina “Bilim ve sanat iltifat görmediği bir ülkeyi terk eder” demiş. Eğer bilime, sanata iltifat ederseniz, bunları geliştirirsiniz.
Doğaya iltifat ederseniz, doğal yaşamı korur, ava iltifat ederseniz, doğal yaşama zarar verebilirsiniz.
Yani neye iltifat ederseniz ona hak kazanır, onu hakedersiniz bir şekilde. İyiye iltifat iyiyi, kötüye iltifat kötüyü getiriyor beraberinde.
