“Peki sosyal medyanın sahibi kim?”

Kurumlar bunca yatırım yapmasına rağmen müşterileri ile doğru iletişim kurabiliyor mu? Blogları, web sitelerini, advergameleri nasıl kontrol ediyor, bu ilişkileri nasıl kuruyor, nasıl sürdürüyor?

Sosyal medyanın sahibi kurumlar mı? Tüketiciler mi?

Geçmiş: Kontrol eden pazarlama

Geçmişte, pazarlama daha kontrollü, daha kontrol edici konumdaydı ve iletişimini tek taraflı şekilde reklam ve basın bültenleriyle yapıyordu ve bu çok da güvenli bulunuyordu.İletişim tek taraflıydı ve kontrol edilebilirdi.

İnternetin geleneksel pazarlama ve pazar yeri anlayışını tamamen bitireceğini öngören 95 tezden oluşan “Cluetrain” ve blogların pazarlama anlayışını nasıl değiştirdiğini anlatan “Naked Conversations” bu hikayenin değişmeden önceki halini de çok iyi anlatır.Mutlaka okuyun derim.

Bu dönem zarfında, kurumlar tarafında çalışanların müşteriler ve pazar ile ilişki kurmasını engelleyen, aşılması zor, kalın bir zar tabakası vardı.

Gelecek: Olanak sunan pazarlama

Nancy Bhagat’ın perspektifinden bakınca yepyeni bir pazarlama vizyonu görüyoruz. Pazarlama artık olanak sunar hale geliyor. Bu koyu, aşılamaz iletişim zarı artık daha saydam, aşılabilir hatta doğru kullanılabilir hale gelmiş ve hızla gelişiyor. Hızla gelişen dünyada internetin yaygınlaşmasıyla sosyal ağlar ciddi bir pazarlama ve iletişim olanağı sağlar oldu. Facebook, Linkedin, Myspace tüm dünyada insanları biraraya toplarken, kurumlara da iletişimde fırsat yarattı. Pazarlama departmanı kurum içerisinde diğer bölümleri eğiten, sosyal ağlarla bağlayan, müşterilerle iletişim kurmasını sağlayan ve buna olanaklar yaratan lider departman haline geldi.

Türlü Zorluklar

Tabi ki tüm bunlar olurken türlü zorluklar da çıkıyor. Gerçek dünya, anlık cevaplamalar, gerçek tüketiciler… Pazarlama departmanlarının buna göre kendini şekillemesi ve yeni pazarlama stiline de hakim olması gerekiyor. Tabi ki güç tamamen kullanıcıya geçmedi hala ama pazarlamacılar artık daha çok olanak sunan ve akabinde de katılım sağlayan durumunda olacak. Belki bazı ataletli kurumlar için bu zor olacak ama bunu yapabilen tüketiciyle aynı olmasa da benzer dili konuşan, onları anlayan, onlara olanak sunan, onları sürecin içine sokan kurumlar daha başarılı olacak.

Sizinle de bir kaç örnek paylaşmak istedim.

Guinness ve Evrim

Guinness ve Eller

Guinness – En Sonunda

Guinness’in sadece online’ı değil offline mecrayı da çok iyi kullandığı ortada:

Özel dizayn edilmiş bira kutuları…

Son aylarda yayınlanan en çarpıcı reklamlardan biri…

Daha detaylısı ise burada. Muhteşem bir uygulama yapılmış Dexter’ın yeni sezonu için! Bireye inen pazarlama iletişimi.

Gerçekten çok beğendim!

Bu durum, interaktif mecranın kullanımını arttırdı, kullanıcıyı bilinçli ve araştırıcı kıldı gitgide.
Bu da markaların müşteriye sunduğu imkanları arttırmasına, bunların lansmanını yaparken de her koldan müşteriye ulaşma çabası göstermesine sebep oldu.

2007 yılı özellikle interaktif mecranın yoğun olarak kullanıldığı bir yıl oldu.

Google’ın arama motoru üstünlüğü, markaları SEM’e yani (Search Engine Marketing) Arama Motorları Pazarlaması’na yönlendirdi ve yoğun şekilde ULAŞILABİLİR olmayı hedeflemesini sağladı.

2008’de pazarlama iletişiminin anahtarı olarak ise interaktif pazarlamaya ek olarak iki terimin de öne çıkacağını düşünüyorum:ULAŞILABİLİRLİK ve DENEYİMSEL PAZARLAMA

Markanın ulaşılabilir olması online ve offline da bu iletişimi iyi kurması ve algıyı iyi yönetmesiyle mümkündür.

Online’da bu SEM,SEO,İnteraktif Pazarlama ve Mobil Pazarlama ile mümkünken, offline’da bunu desteklemek için Deneyimsel ve Gerilla Pazarlama uygulamalarının kullanılması gerekecektir.

2008 Türkiye’nin pazarlama iletişimi alanında yepyeni uygulamalara gebe kalacağı bir yıl olacak.

Bu uygulamaların yoğunluğu interaktif mecrada olacak ve markalar iletişimlerini yeni uygulamaların görüleceği mobilde,SEM’de ve advergame’lerde yoğunlaştıracaklar ve Entertainment Marketing’de özellikle “Ürün Yerleştirme – Product Placement” aracını da kullanacaklardır. Offline’daki uygulamalar ise bu algının pekiştirilmesine yönelik olan deneyimsel ve gerilla pazarlama metodlarından oluşacaktır.

Pazarlamacıların bu yıl özenle tartışacağı konulardan birinin de MPR yani Pazarlama Odaklı Halkla İlişkiler olacağını düşünmekteyim.

MPR, kimine göre Pazarlama İletişiminin destek kollarından biri kimine göre ise başlı başına bir misyonu olan bir departman.

Ancak temelde artık PR’ın CPR ve MPR olarak ayrılması ile 2008 yılında markaların üstte bahsettiğim iletişim çalışmalarını yapmak ve sürekliliğini sağlayabilmek için kendi bünyelerinde MPR bölümü kuracaklarını ya da MPR ajansları kurulmasıyla birlikte iletişimi bu ajanslara devredeceğini de düşünmekteyim.

Bu süreç 2008’de başlayacak ancak oturması daha uzun zaman alacaktır.

MPR’ı anlayabilmek için öncelikle kısaca Halkla İlişkiler – PR hakkında bilgi verelim.

Halkla İlişkiler için “Belirlenmiş hedef kitleleri etkilemek için hazırlanmış planlı, inandırıcı, bir iletişim çabasıdır.” ya da

Halkla İlişkiler "Davranışlarımızın, söylediklerimizin ve başkalarının hakkımızda söylediklerinin sonuçları ile, yani "itibarımız" ile ilgili bir uzmanlık alanıdır. Halkla İlişkiler çalışmalarının amacı itibarı korumak, desteklemek, artırmak ve düşünce, davranış biçimlerine etki edebilmektir." diyebiliriz.

Uluslararası Halkla İlişkiler Derneği’nin yaptığı tanıma göre ise halkla ilişkiler, “Bir girişimin kamu ya da özel sektörde faaliyet gösteren bir kuruluşun temasta bulunduğu ya da bulanabileceği kesimlerin anlayış, sempati, ve elde etmek ve devam ettirmek için yaptığı sürekli ve örgütlü bir yönetim görevidir.” şeklinde tanımlanmaktadır.

Bu tanımların hepsi doğru tanımlar…Bugün ise Halkla İlişkiler sadece halkla ile işletme arasında kurulan doğru iletişim çabasını değil, işletmenin halka sunduğu ürünler için geliştirdiği iletişimi de kapsar hale geldi ve pazarlamanın içine aktif olarak katıldı.

PR => 1.CPR  2.MPR

MPR => 1.Pro-aktif PR 2.Re-aktif PR

KURUMSAL HALKLA İLİŞKİLER – CPR’ın tanımını kısaca yapıp üzerine çok gitmeyeceğiz.  Asıl konumuz MPR ne de olsa

KURUMSAL HALKLA İLİŞKİLER – CPR, kurum ya da kuruluşun muhatap olduğu ve olacağı bütün hedef kitleler ile ilişkileri düzenleyerek, bu kitlelerin kuruma karşı olan bilgisizliklerini, bilgiye, ilgisizliklerini ilgiye ve de sempatilerini kurumsal kimliğe dönüştürme çabalarının bütünüdür ve faaliyetleri itibariyle de klasik anlamdaki halkla ilişkileri temsil etmektedir.

MPR ise kuruma yönelik olan CPR’ın aksine ürüne yönelik faaliyetleri içermektedir. MPR daha çok pazarlamaya yakındır.

PAZARLAMA YÖNLÜ HALKLA İLİŞKİLER – MPR

Pazarlama yönlü halkla ilişkiler; satışı ve müşteri memnuninyetini teşvik eden, şirketleri ve ürünleri tüketicilerin istekleri, ihtiyaçları, çıkarları ve özel ilgi alanları ile özleştiren, inanılır, güveniler, bilgi ve etkileşim iletişimini kullanan toplam bir planlama, yürütme ve değerlendirme programı sürecidir.

Bir başka ifadeyle MPR, işletmenin satışını artırmak amacıyla pazarlama stratejileri doğrultusunda pazarlama faaliyetlerini destekleyen halkla ilişkiler uygulamalarıdır.

MPR, pro-aktif halkla ilişkiler ve reaktif halkla ilişkiler olmak üzere iki grupta incelenmektedir:

1. Pro-aktif Halkla İlişkiler: Bir işletmenin pazarlama amaçları tarafından yönetilmektedir. Defansif olmaktan çok ofansif eğilimlidir. Ve problem çözmekten öte fırsat kollayıcıdır. İşletmenin ürün ve hizmetini tanıtmak, ek bir görüntü, haber değeri, meşruiyet ve güvenilirlik kazandırmak için diğer pazarlama iletişimi araçlarıyla bütünleşik bir şekilde kullanılır.

Pro-aktif halkla ilişkilerin en önemli rolü ürün tanıtımları (lansmanı) ve var olan ürün yelpazesinde meydana gelen değişikliklerinde oynamaktadır. Pro-aktif halkla ilişkiler diğer pazarlama iletişimi unsurlarını bütünleştirerek ürün / hizmet lansmanına bir haber özelliği ve değeri katmaktadır. Genel olarak pazarlama ile iletişimin birlikteliğini içermektedir.

2. Re-aktif Halkla İlişkiler: Herhangi bir kurum ya da kuruluşun karşı karşıya kaldığı negatif durumları başarıyla atlatabilmesine yönelik giriştiği halkla ilişkiler çabalarıdır.

Re-aktif halkla ilişkiler, dış etkenlere bir cevap tavrıdır. Dış güçlerin ve rakiplerin ortaya çıkardığı durumlardan, tüketici davranışlarındaki değişmelerden, devlet politikalarında meydana gelen değişimlerden ve diğer dış etkenlerin sonuçları bağlamında gerçekleşmektedir. Re-aktif halkla ilişkiler firma için olumsuz sonuçlar doğuran değişikliklerle uğraşır.

Re-aktif halkla ilişkiler, şirketin imajını ortaya koymak, güçlendirmek dolayısıyla gelirin artırmak amacında olan pro-aktif halkla ilişkilerin aksine işletmenin zedelenen itibarını onarmak, pazar kaybını önlemek ve düşen satışıları tekrar kazanmak amacındadır.

Reaktif halkla ilişkiler, genel olarak kriz zamanlarında yapılan halkla ilişkiler faaliyetlerini içermektedir.

Pro-aktif ve olmak üzere iki ayaktan oluşan MPR genel olarak şu faaliyetlerde bulunmaktadır:

• Yeni ürünlerin tanıtımına yardımcı olmak.
• Var olan ürünlerin tanıtımını yapmak ve canlandırmak.
• İşletmeyi konusunda uzman ve lider olarak konumlandırmak.
• Tüketicilerin ürüne olan ilgisini pekiştirmek, güvenlerini kazanmak.
• Ürüne destek veren güçlü kurum imajını yaratmak. (Bu amaçla CPR faaliyetlerin desteklemek)
• Olası krizlere karşı hazırlıklı olmak ya da kriz döneminin olumsuz etkilerini en aza indirmek.
• Yeni pazarlar oluşturmak, ikincil pazarlara ulaşmak veya zayıf olan pazarları desteklemek.

Kaynak:Danismend – Mustafa Duran

"Pazarlama Blogları Karnavalı" başlıyor arkadaşlar.

Pazarlama Blogları Karnavalı Nedir ve Nasıl işler?

Pazarlama Blogları Karnavalı her hafta başka bir blog evsahipliğinde gerçekleşir.

Katılımcı bloglar karnaval kurallarına uygun en iyi yazısını seçer, kısa bir açıklama ve yazının sabit inki ile beraber ev sahibine gönderir.

Katılımcı blog, kendi seçtiği yazısını (word formatında) ev sahibine karnaval yayın tarihinden 2 gün önce göndermelidir.

Her evsahibimiz kendisine ulaşan veya kendisinin gördüğü en iyi pazarlama yazılarını toplar, sınıflandırır ve kısa yorumlarıyla beraber yayınlar.

Hangi yazılar karnavalda yayınlanır?

* Karnavala katılacak yazılar pazarlama ile ilgili olmalı. Pazarlamanın tüm disiplinlerinden (reklam, iş fikri, PR, tüketici…) yazılar katılabilir.

* Katılacak yazılar taze olmalı. Son bir hafta içinde yazılan yazılardan seçilmeli.

* Katılan yazılar okuyucu için değer yaratıcı olmalı. Bir şeyin nasıl yapılacağını tarif etmeli, fark yaratmak için bir fikir sunmalı veya okuyucuyu kişisel olarak ufkunu açmalı.

* Katılan yazı tam bir yazı olmalı. Yazının devamı için yönlendirmeler içermemeli.

* Spam, ürün tanıtımı, asılsız yazılar karnavalda yer alamaz. Karnavala katılmaya değer gördüğünüz yazılarınızı en geç o haftaki Pazar gününe kadar o haftaki evsahibi bloga mail ile gönderebilirsiniz.

Karnavala ev sahipliği yapma kuralları

* Evsahibi blog karnaval takvimindeki zamanda karnavalı gerçekleştirir.

* Kendisine ulaşan veya katılımcı bloglarda gördüğü karnaval kurallarına uygun en iyi yazıları seçer ve link vererek yayınlar.

* Karnavala katılan her blog, pazarlama karnavalın en fazla kişiye ulaşmasından sorumludur.

* Yeni katılımcı blogları karnavala katılmaya ve ev sahibi olmalarına teşvik eder.

Üstteki yazı için Pazarlama Blogları Karnavalı’nın fikir

Karnaval Programı ise şu şekilde oluşturuldu:

19 Kasım: http://bnf-imho.blogspot.com/
26 Kasım: http://www.ozguremre.com
3 Aralık: http://zeynepozata.blogspot.com/
10 Aralık: http://www.bencewom.com/
17 Aralık:http://www.marketallica.com
24 Aralık: http://traumbildesign.blogspot.com
31 Aralık: http://pazarlamacigiremez.blogspot.com
7 Ocak:http://www.briefistan.blogspot.com/
14 Ocak: http://www.manhem.org
21 Ocak: http://www.pazarlamablogu.com
28 Ocak:http://www.antifit.com
4 Şubat: http://marketingdefteri.blogspot.com
11 Şubat:http://www.selimtuncer.com
18 Şubat:http://yukselonur.blogspot.com/
25 Şubat:http://www.gokcenkaran.com/
3 Mart: http://www.fikiratolyesi.com
10 Mart: http://ozguder.blogspot.com/
17 Mart:http://www.ibrahimulga.com/
24 Mart: Ahmet Sezer*
31 Mart: Münteha Mangan*
7 Nisan: http://www.kimyaistanbul.com/
14 Nisan:http://mark-ethic.blogspot.com
21 Nisan: http://www.muratkaya.net/muratkaya/

Blogumuz 26 Kasım’da ev sahipliği yapıyor karnavala.Hepinizi pazarlama bloglarının bu muhteşem gövde gösterisine bekliyoruz.

Muhteşem bir etkinlik olacak.Sakın kaçırmayın!

Google grubundan yapılan açıklamada, "Android" adı verilen bu platformun, bir işletim sistemi, bir ara yüz ile programlardan oluştuğu belirtilerek, bu sistemin Linux gibi açık kaynaklı yazılım teknolojileri üreten diğer şirketlere de "açık" olduğu kaydedildi.

Google’ın bu alanda ortaklık yaptığı şirketler arasında Motorola, Samsung ve HTC gibi cep telefonu üreticileri, Alman Deutsche Telekom’un yan kuruluşu Amerikan T-Mobile ve Sprint Nextel, Japon NTT DoCoMo, Çin China Mobile ve Europe Telecom Italia ile Telefonica gibi operatörlerin yanı sıra eBay ile Intel ve Qualcomm gibi bilişim devleri bulunuyor.

Bu sistem, Google’a internetin arama, Gmail elektronik postaları, kartlar, YouTube ve anında mesaj gibi tüm  fonksiyonlarına uygun özel cihazlara sahip bulunmak ve 5 yıl sonra patlama yapması beklenen mobil telefonlarda reklam alanında büyük bir pay sahibi olmak imkanı tanıyacak.

Neredeyse çevremdeki herkesin birer blogu var ve belirli konularda fikirlerini paylaşıyorlar, Facebook benzeri online community’lerde arkadaşlarını buluyorlar, Feedburner/Feedblitz vasıtası ile yazdıklarını mail ile servis ediyor, hayatının en güzel anlarını Flickr’da ya da Facebook’ta paylaşıyor, yaşadığı her saniyeyi Twitter’da anlatıyor.

Ve artık bu durum gitgide hayatın da 2.0 olarak yaşanmasına neden oluyor.
Televizyon programları bile içeriğin kullanıcı/tüketici tarafından belirlenmesini sağlayacak şekilde SMS ile katılımı teşvik ediyor.
Firmalar reklamlarını ceplerimize her saniye ulaştırıyor.
Markalar mobile marketing ile kampanyalar düzenliyor.
Cep telefonunuz ile çektiğiniz resminiz bir Pepsi kutusunun üzerinde bile yer alabilir .
Kullanıcı bugünün gerçek kralı!
Hayatımız web 2.0 ile değişti.Artık hayatımız da 2.0

Not: Tartışmaya Facebook’ta katılmak isteyenler için giriş kapısı